Progi podatkowe 2026: Kiedy zapłacisz wyższy podatek?

Wraz ze wzrostem wynagrodzeń, coraz więcej specjalistów i menedżerów staje przed pytaniem: co się stanie, gdy przekroczę drugi próg podatkowy? Czy podwyżka zawsze oznacza realny zysk, czy może część z niej pochłonie fiskus? Progi podatkowe 2026 pozostają jednym z najważniejszych tematów w działach HR i księgowości. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa skala podatkowa, od jakiej kwoty zaczyna się wyższy podatek i co zrobić, aby zoptymalizować swoje roczne rozliczenie.

Kluczowe wnioski na temat progów podatkowych w 2026 roku

• Limit wejścia w II próg: Granica dochodu wynosi 120 000 zł rocznie – powyżej tej kwoty stawka podatku rośnie.
• Stawki podatkowe: Obowiązują dwie główne stawki: 12% (I próg) oraz 32% (II próg).
• Kwota wolna od podatku: Wynosi 30 000 zł, co oznacza, że do tej kwoty nie płacisz podatku dochodowego.
• Mechanizm progresywny: Wyższy podatek (32%) płacisz tylko od nadwyżki powyżej 120 000 zł, a nie od całego wynagrodzenia.
• Wspólne rozliczenie: Rozliczanie się z małżonkiem może uchronić przed wejściem w drugi próg podatkowy.

Wielu pracowników z niepokojem obserwuje swoje paski wynagrodzeń pod koniec roku, zauważając, że przelew na konto jest niższy niż w miesiącach letnich. To klasyczny efekt przekroczenia progu podatkowego. W rzeczywistości gospodarczej, gdzie inflacja wymusza wzrost płac nominalnych, temat ten dotyczy coraz szerszej grupy specjalistów, inżynierów oraz kadry zarządzającej. Zrozumienie, jak działają progi podatkowe 2026, pozwala nie tylko uniknąć niespodzianek, ale także lepiej zaplanować budżet domowy czy negocjacje płacowe.

System podatkowy w Polsce opiera się na skali progresywnej, co w teorii ma wyrównywać szanse społeczne, ale w praktyce dla wielu osób oznacza skomplikowane wyliczenia. Czy wiesz, że przekroczenie progu nie musi oznaczać drastycznego spadku dochodów, jeśli odpowiednio skorzystasz z dostępnych ulg? W dalszej części artykułu przeprowadzimy Cię przez meandry polskiego systemu podatkowego, wyjaśniając wszystko prostym, eksperckim językiem.

I i II próg podatkowy – jak to działa w praktyce?

Polski system podatkowy dla osób zatrudnionych na umowę o pracę (oraz niektórych przedsiębiorców) opiera się na tzw. skali podatkowej. Jest to mechanizm progresywny. Co to oznacza dla Ciebie? W skrócie: im więcej zarabiasz, tym wyższą stawkę podatku możesz zapłacić, ale tylko od określonej części dochodów. Wielu pracowników błędnie zakłada, że wejście w drugi próg podatkowy powoduje, że cała ich roczna pensja zostanie opodatkowana wyższą stawką. To jeden z najczęstszych mitów, który warto obalić na samym początku.

Co to jest I próg podatkowy?

Pierwszy próg podatkowy to podstawowa stawka, która dotyczy większości podatników w Polsce. W 2026 roku wynosi ona 12% (zmniejszona z wcześniejszych 17% w ramach reform Polskiego Ładu). Obejmuje ona dochody do wysokości 120 000 zł rocznie. Warto pamiętać, że dochód to przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania oraz składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe). Dopóki Twoja podstawa opodatkowania nie przekroczy tego limitu, Twoje wynagrodzenie jest obciążone stosunkowo niskim podatkiem, a dodatkowo korzystasz z kwoty wolnej od podatku.

Na czym polega II próg podatkowy?

Drugi próg podatkowy to stawka 32%. Wpada się w nią w momencie, gdy dochód liczony narastająco od początku roku przekroczy 120 000 zł. Kluczowe jest słowo „nadwyżka”. Podatek 32% pobierany jest wyłącznie od tej kwoty, która znajduje się powyżej limitu 120 000 zł. Wszystko, co zarobiłeś „pod” limitem, nadal jest opodatkowane stawką 12%. Dlatego też, mimo że nazwa „drugi próg” brzmi groźnie, w rzeczywistości mechanizm ten jest zaprojektowany tak, aby nie karać za całość zarobków, a jedynie dociążać finansowo te najwyższe.

Progi podatkowe 2026 – ile wynoszą i od jakiej kwoty brutto?

Analizując progi podatkowe 2026, musimy skupić się na konkretnych liczbach, które determinują nasze wynagrodzenie netto. Stabilność przepisów podatkowych jest kluczowa dla planowania, a obecne regulacje wskazują na utrzymanie limitów wprowadzonych w ostatnich latach. Dla menedżerów i specjalistów HR wiedza ta jest niezbędna do prognozowania kosztów pracodawcy oraz realnych wynagrodzeń pracowników.

Drugi próg podatkowy – od jakiej kwoty brutto?

To najczęściej zadawane pytanie. Kwota 120 000 zł dotyczy podstawy opodatkowania, a nie bezpośrednio wynagrodzenia brutto z umowy. Aby oszacować, przy jakim wynagrodzeniu brutto „wpadniesz” w drugi próg, należy wziąć pod uwagę odliczenia na ubezpieczenia społeczne (łącznie 13,71% wynagrodzenia brutto finansowane przez pracownika) oraz koszty uzyskania przychodu (standardowe to 250 zł miesięcznie).

Szacunkowo, drugi próg podatkowy dotyczy pracowników, których średnie miesięczne wynagrodzenie brutto oscyluje w granicach ok. 16 000 – 17 000 zł i więcej, jeśli chcą uniknąć dopłaty podatku w rozliczeniu rocznym, lub niższych kwot (ok. 14 000 zł brutto), jeśli weźmiemy pod uwagę moment przekroczenia progu w trakcie roku (np. w listopadzie lub grudniu). Jeśli zarabiasz 15 000 zł brutto miesięcznie, z dużym prawdopodobieństwem w ostatnich miesiącach roku Twój pracodawca pobierze wyższą zaliczkę na podatek dochodowy. Swoje wynagrodzenie netto i brutto można łatwo obliczyć przy pomocy kalkulatora wynagrodzeń.

Kwota wolna od podatku i kwota zmniejszająca podatek

Integralną częścią systemu jest kwota wolna od podatku, która w 2026 roku wynosi 30 000 zł. Oznacza to, że od pierwszych zarobionych 30 000 zł podstawy opodatkowania nie płacisz ani grosza podatku PIT. W ujęciu miesięcznym przekłada się to na tzw. kwotę zmniejszającą podatek. Wynosi ona 300 zł miesięcznie (3600 zł rocznie) i jest stosowana przez pracodawcę przy obliczaniu zaliczek, pod warunkiem złożenia formularza PIT-2. Dzięki temu Twoja comiesięczna wypłata „na rękę” jest wyższa. Po przekroczeniu pierwszego progu, kwota wolna nadal obowiązuje (została „zużyta” na początku roku), ale zaliczki rosną drastycznie ze względu na skok stawki z 12% na 32%.

Przekroczenie drugiego progu podatkowego – co wtedy dzieje się z wypłatą?

Moment, w którym dochody pracownika przekraczają barierę 120 000 zł, jest często nazywany „szokiem listopadowym” lub „grudniowym”. Dlaczego? Ponieważ w miesiącu, w którym następuje przekroczenie progu, dział płac musi zastosować inną metodologię obliczania zaliczki na podatek dochodowy. Jest to proces automatyczny, ale jego skutki są odczuwalne bezpośrednio na koncie bankowym.

Drugi próg podatkowy a podatek od wynagrodzenia w praktyce

Wyobraźmy sobie sytuację, w której menedżer projektu zarabia regularnie wysoką pensję. Przez pierwsze 9-10 miesięcy roku, jego zaliczki na podatek wynoszą 12% dochodu (pomniejszonego o kwotę zmniejszającą podatek). W momencie, gdy suma dochodów od początku roku przekroczy 120 000 zł, od nadwyżki pracodawca musi pobrać 32%. Skutek? Wynagrodzenie netto w ostatnich miesiącach roku może być niższe o kilkaset, a nawet kilka tysięcy złotych w porównaniu do początku roku. Jest to całkowicie zgodne z prawem i wynika z konstrukcji skali podatkowej.

Warto wiedzieć, że w miesiącu przekroczenia progu, podatek jest liczony proporcjonalnie. Część dochodu, która mieści się jeszcze w limicie, jest opodatkowana stawką 12%, a dopiero ta część, która „wychodzi” ponad 120 000 zł, wpada w stawkę 32%. Dopiero w kolejnych pełnych miesiącach (jeśli takie wystąpią do końca roku), całość dochodu podlega stawce 32%.

Podwyżka a drugi próg w skali podatkowej

Często pojawia się obawa: „Czy jeśli dostanę podwyżkę i wejdę w drugi próg, to realnie zarobię mniej?”. Odpowiedź brzmi: nie. Mimo że wyższa stawka podatkowa „zjada” większą część podwyżki, to nadal Twój dochód netto rośnie. Mechanizm progresywny gwarantuje, że wyższy podatek płacisz tylko od dodatkowych pieniędzy. Nigdy nie zdarzy się sytuacja matematyczna w polskim systemie podatkowym, w której podwyżka brutto spowoduje spadek wynagrodzenia netto (chyba że stracisz prawo do specyficznych ulg socjalnych zależnych od kryterium dochodowego, co jest kwestią odrębną od samego podatku PIT).

2. próg podatkowy a ulga podatkowa dla młodych

Szczególną grupą podatników są osoby do 26. roku życia, które korzystają z tzw. „Ulgi dla Młodych” (zerowy PIT). Jak ma się ta ulga do progów podatkowych w 2026 roku? To zagadnienie jest kluczowe dla młodych specjalistów w branży IT czy marketingu, którzy szybko mogą osiągnąć wysokie zarobki.

Ulga dla młodych zwalnia z podatku przychody do wysokości 85 528 zł rocznie. Co się dzieje po przekroczeniu tej kwoty? Wówczas nadwyżka ponad 85 528 zł jest opodatkowana na zasadach ogólnych. Oznacza to, że po przekroczeniu limitu ulgi, młody pracownik „wpada” najpierw w pierwszy próg podatkowy (12%). Dopiero gdy jego dochód opodatkowany (czyli nadwyżka ponad 85 528 zł) przekroczy kolejne 120 000 zł, wejdzie w drugi próg podatkowy (32%).

W praktyce oznacza to, że osoby do 26. roku życia mają znacznie wyższy realny limit wejścia w stawkę 32%. Aby zapłacić 32% podatku, młody pracownik musiałby zarobić łącznie ponad 205 000 zł brutto rocznie (suma limitu ulgi i pierwszego progu). Jest to ogromna preferencja podatkowa, która realnie zwiększa siłę nabywczą młodych talentów na rynku pracy.

Jak uniknąć drugiego progu podatkowego lub zminimalizować jego skutki?

Dla wielu specjalistów przekroczenie drugiego progu podatkowego jest sygnałem sukcesu zawodowego, ale wiąże się też z koniecznością oddania fiskusowi prawie jednej trzeciej zarobków z końcówki roku. Czy można tego uniknąć legalnie? Istnieje kilka sprawdzonych metod optymalizacji podatkowej dostępnych dla pracowników etatowych.

Wspólne rozliczenie z małżonkiem

To najpopularniejsza i często najskuteczniejsza metoda. Jeśli Twój małżonek zarabia znacznie mniej (np. nie przekracza pierwszego progu) lub nie zarabia wcale, możecie złożyć wspólny PIT. Wtedy Wasze dochody są sumowane i dzielone na dwa. Podatek oblicza się od tej uśrednionej kwoty, a następnie mnoży razy dwa. Dzięki temu „limit” 120 000 zł przysługuje każdemu z Was z osobna. W efekcie, nawet jeśli Ty zarobiłeś 180 000 zł, a małżonek 40 000 zł, wspólnie „uśredniacie się” do poziomu 110 000 zł na osobę, co pozwala w całości pozostać w pierwszym progu podatkowym (12%).

Korzystanie z ulg i odliczeń

Kolejnym sposobem na obniżenie podstawy opodatkowania jest korzystanie z dostępnych odliczeń. Warto pamiętać o:

• Wpłatach na IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) – wpłacone środki można odliczyć od dochodu, co realnie zmniejsza podstawę opodatkowania. W 2026 roku limity wpłat mogą być jeszcze wyższe, co daje sporą oszczędność.
• Uldze na dziecko – choć odlicza się ją od podatku, a nie od dochodu, znacząco wpływa na finalne rozliczenie.
• Uldze na internet czy darowiznach na cele pożytku publicznego (np. krwiodawstwo, kultt religijny).

Każde z tych działań powoduje, że w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-37) wykażesz niższy dochód do opodatkowania, co może skutkować zwrotem nadpłaconego podatku, nawet jeśli w trakcie roku pracodawca pobierał zaliczki według stawki 32%.

Podsumowanie

Progi podatkowe 2026 to temat, który dotyczy nie tylko dyrektorów finansowych, ale każdego pracownika z perspektywą znacznego wzrostu pensji. Zrozumienie, że wyższy podatek płaci się tylko od nadwyżki, a nie od całego wynagrodzenia, pozwala spojrzeć na podwyżki i premie z większym spokojem. Kluczowa granica 120 000 zł dochodu rocznie jest punktem zwrotnym, po którym stawka rośnie do 32%, jednak mechanizmy takie jak wspólne rozliczenie z małżonkiem czy ulgi podatkowe (np. IKZE) pozwalają skutecznie zarządzać tym obciążeniem.

Pamiętaj, że świadomość finansowa to element profesjonalizmu. Zamiast obawiać się „szoku grudniowego” na koncie, zaplanuj swoje finanse z wyprzedzeniem. Przeanalizuj swoje prognozowane roczne dochody i zastanów się, czy wspólne rozliczenie lub dodatkowe inwestycje emerytalne nie będą dla Ciebie korzystne. A jeśli masz wątpliwości – zawsze warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub działem kadr w Twojej firmie.

Zastanawiasz się, jak Twoje wynagrodzenie będzie wyglądać w przyszłym roku? Nie czekaj na grudzień – sprawdź swoje paski płacowe już teraz i zaplanuj strategię podatkową!

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy drugi próg podatkowy dotyczy całego wynagrodzenia?

Nie. Drugi próg podatkowy (32%) dotyczy wyłącznie nadwyżki dochodu powyżej 120 000 zł. Dochód do wysokości tego limitu jest opodatkowany stawką 12%.

Ile wynosi drugi próg podatkowy w 2026 roku?

Granica drugiego progu podatkowego wynosi 120 000 zł dochodu rocznie (podstawa opodatkowania). Powyżej tej kwoty obowiązuje stawka 32%.

Czy mogę uniknąć płacenia 32% podatku?

Tak, najczęstszym sposobem jest wspólne rozliczenie z małżonkiem, który zarabia mniej. Można również obniżyć podstawę opodatkowania, korzystając z ulg, np. wpłat na IKZE czy darowizn.

Jak obliczyć moment przekroczenia drugiego progu?

Należy sumować swoje dochody narastająco od początku roku (przychód brutto minus składki ZUS i koszty uzyskania przychodu). Gdy suma ta przekroczy 120 000 zł, od nadwyżki zacznie być pobierana zaliczka 32%.

Dagna Frydrych